Mexanika kafedrasi 1920 yili Turkiston (O’rta osiyo (1923), Toshkent (1960), hozirgi Mirzo Ulug’bek noimdagi O’zbekiston Milliy universiteti (2000 yildan)) universitetining fizika-matematika fakultetida tashkil etilgan. Mazkur kafedrada nazariy mexanika, osmon mexanikasi asoslari, elastiklik nazariyasi, gidromexanika, maydonlar nazariyasi va boshqa fanlardan ma'ruzalar o’qilgan.

1936 yildan mexanika kafedrasi mutaxassis tayyorlovchi kafedra maqomiga erishdi va nazariy mexanika, elastiklik va plastiklik nazariyasi hamda gidromexanikadan mutaxassislar tayyorlay boshladi. Mexanika kafedrasi mudirlari dots. Pavlenko A.K. (1936-1938), prof. Shul'gin M.F. (1939-1975) bo’lishgan. 1956 yilda mexanika kafedrasi asosida ikkita "Umumiy mexanika" va "Tutash muhitlar mexanikasi" kafedralari tashkil etildi. Umumiy mexanika kafedrasi mudirlari prof. Shul'gin M.F. (1975 yilgacha), dots. Shulgin A.F. (1975-1982), prof. Azizov A.G. (1982-1997) lar bo’lishgan. Kafedraning ilmiy muammolari "Boshqarish muammolari, optimallashtirish va mexanika tenglamalarini integrallash" mavzusida birlashtirilgan.

Xalq xo’jaligi ehtiyojlari va universitet mexanika kafedrasida elastiklik nazariyasi va gidromexanika bo’yicha ilmiy tadqiqotlarning sezilarli darajada rivojlanishi munosabati bilan O’zbekistonda fanning va oliy ta'limning taraqqiyotiga katta hissa qo’shgan yirik mexanik olim, akademik, texnika fanlari doktori, Beruniy nomidagi davlvt mukofoti sovrindori prof. M.T. O’rozboev tashabbusi bilan 1956 yili yangi tutash muhitlar mexanikasi (TMM) kafedrasi tashkil etildi. TMM kafedrasining birinchi kafedra mudiri M.T. O’rozboevning o’zi, keyin dots. Bagdasarov A.D. (1965-1973), dots. Mamatqulov Sh. (1973-1983), prof. Begmatov A. (1983-1997) lar bo’lishgan. 1997 yilda "Umumiy mexanika" va "Tutash muhitlar mexanikasi" kafedralari birlashtirildi va hozir bitta "Nazariy va tatbiqiy mexanika" kafedrasi faoliyat olib bormoqda (kaf. mudiri prof. Xusanov B.E.).

"Nazariy va tatbiqiy mexanika" kafedrasi uch yo’nalish: nazariy mexanika, deformatsiyalanuvchi qattiq jism mexanikasi va suyuqlik va gaz mexanikasi bo’yicha mutaxassislar tayyorlaydi. Shu yo’nalishlar b o’yicha ilmiy tadqiqotlar olib boriladi.

Hozirda ilmiy tadqiqotlar quyidagi y o’nalishlar b o’yicha olib boriladi:

  1. "Boshqarish muammolari, optimallashtirish va mexanika tenglamalarini integrallash" (Korshunova N.A., Sidikov M.N., Xaydarov I.K.).
  2. "Inshootlarning suyuqlik va tuproq muhitlari bilan o’zaro dinamik ta'sirlari" (Mamatqulov Sh., Xusanov B.E., Isanov Sh.R., Sibukaev Sh.M., Mamatova N.T.).
  3. "Bir fazali va ko’p fazali muhitlar mexanikasining dolzarb masalalari" (Begmatov A., Xamidov A.A., Zokirov A.X.).

Xusanov Baxtiyar Ergashbayevich

Fizika-matematika fanlari doktori, professor, O’zbekiston Milliy universiteti ” Nazariy va tatbiqiy mexanika” kafedrasi mudiri.

1990 yilda Toshkent Davlat universitetini (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti) “Amaliy matematika va mexanika” fakultetini tamomlagan. 1990-2002 yillarda, hamda 2006-2008 yillarda O'zR FA M.T.O'rozboev nomidagi Mexanika va inshootlar seysmik mustahkamligi institutida ilmiy xodim va katta ilmiy xodim lavozimlarida ishladi. 2002-2006 yillarda O'zMU da dotsent, 2008-2011 yillarda Toshkent temir yo'l muhandislari institutida professor lavozimida ishladi. 2011 yil iyuldan O'zMU “Nazariy va tatbiqiy mexanika” kafedrasi mudiri. 1998 yil nomzodlik, 2004 yil esa doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

U rahbarligida A5-065 amaliy dasturning ilmiy loyihasi bajarildi.

Nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalari himoya qilish bo'yicha ixtisoslashgan kengash a'zosi.

Deformatsiyalanuvchi qattiq jism mexanikasi masalalarini modellashtirish va sonli yechish, yer osti va usti inshootlarining seysmik mustahkamligi, qattiq jismlarda to'lqin tarqalishi va gruntlar dinamikasi yo'nalishlari bo'yicha ilmiy ish olib bormoqda.

 

 

To'liq o'qish

Vsevolod Ivanovich Romanovskiy

Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Vsevolod Ivanovich Romanovskiy – atoqli olim, ehtimollar nazariyasi va matematik statistika sohasidagi empirik xarakteristikalarning taqsimot funksiyalarini tadqiq etishga, chekli Markov zanjirlariga, amaliy statistika masalalariga ulkan hissa qo’shgan yirik mutaxassisdir.
V.I.Romanovskiydan 200 dan oshiq ilmiy maqola va 10 ga yaqin monografiyalar me’ros qoldi. Uning bir necha monografiyalari o’zbek, rus, fransuz va ingliz tillarida O’zbekiston va chet ellarda qayta-qayta nashr etilgan.
V.I.Romanovskiy davlat mukofotlari bilan ham taqdirlangan. Uning xizmatlari istiqloldan so’ng hukumatimiz va Prezidentimiz tomonidan yuksak darajada baholanib, 2004 yilda “Buyuk Xizmatlari Uchun” ordeni bilan taqdirlandi.

Qori Niyoziy Toshmuhammad Niyozovich
Mexanika-matematika fakulteti akademiklari 

Qori Niyoziy Toshmuhammad Niyozovich (1897.02.09-1970.18.03.) – matematik olim, pedagog, jamoat arbobi, O’zbekistonda hizmat ko’rsatgan fan arbobi, mehnat qahramoni, Beruniy nomidagi O’zbekiston davlat mukofoti lauriyati, O’zbekiston Respublikasining “Buyuk hizmatlari uchun” ordeni bilan mukofotlangan. 
Qori Niyoziy O’zbekiston halqlarinig madaniy hayoti tarixiga doir ilmiy ishlar muallifi, elementar va oliy matematika bo’yicha o’zbek tilidagi birinchi darsliklar muallifi.

Toshmuxammad Aliyevich Sarimsoqov

Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Toshmuhammad Aliyevich Sarimsoqov (1915-1995) – atoqli olim, ehtimollar nazariyasi va matematik statistika sohasidagi ehtimollar nazariyasi usullarini klassik analizga tadbiqi, Markov zanjirlariga, topologik yarim maydonlar, ularni topologiya, funksional analiz va ehtimollar nazariyasiga qo’llash masalalariga ulkan hissa qo’shgan yirik mutaxassisdir.
Undan jami 200 dan ortiq o’ta muhim ilmiy ishlar, hamda ko’plab ilmiy - ommabop maqolalar me’ros qoldi. Shulardan 8 tasi matematika fani rivojiga salmoqli hissa qo’shgan monografik asar va 2 tasi esa hozir ham qo’llanilayotgan darsliklardir.

Sa’di Hasanovich Sirojiddinov

Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

S.H.Sirojiddinov O’zbekistonda Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika maktabining rivojlanishi, kengayishi va butun dunyoga mashhurlik darajasiga olib kelgan buyuk matematik olimdir.
U o’tgan asrning 40-yillari oxirida V.I.Romanovskiy rahbarligida ko’p o’lchovlik polinomlar va Ermit ko’phadlarini tadqiq etdi. S.H.Sirojiddinov tomonidan isbotlangan bir jinslik Markov zanjirlariga oid limit teoremalari matematika dunyosiga ma’lum. Akademik olim S.X.Sirojiddinov 180 ga yaqin ilmiy ishlar muallifi. U 10 ta fan doktori va 40 dan oshiq fan nomzodlarini tayyorlashga muvaffaq bo’ldi. Uning shogirdlari o’z ustozi ilmiy maktabining hozir yangi shahobshalariga asos solib, ularni rivojlantirmoqdalar.

Qobulov Vosil Qobulovich
Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Qobulov Vosil Qobulovich – taniqli olim, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan fan arbobi, Beruniy nomidagi O’zbekiston Davlat mukofoti laureati.
V.Q.Qobulovning ilmiy faoliyati kibernetikaning dolzarb fundamental va amaliy muammolarini hal qilishga qaratilgan. Uning rahbarligida fan va halq xo’jaligida muhim ahamiyatga ega bo’lgan yo’nalishlar – nazariy kibernetika (texnologik jarayonlarni boshqarishga oid) va ilmiy tatqiqotlarini avtomatlashtirish tizimi yaratildi.
U O’zbekiston Kibyernitika fanining va algoritmlar nazariyasini asoschisi.

O’razboyev Muhammad Toshevich 

Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

O’razboyev Muhammad Toshevich – O’zbekiston fanlar Akademiyasi akademigi (1956). Butun Ittifoq qurilish va arxitektura akademiyaci akademigi (1957), Davlat mukofoti laureati (1959), Beruniy nomli O’zbekiston Davlat mukofoti laureati (1967), O’zbekistonda hizmat ko’rsatgan fan va texnika arbobi (1960).
Asosiy ilmiy ishlari: asosan Mexanika va inshootlarning seysmik mustahkamligi nazariyasigi oid.

Salohiddinov Maxmud Saloxiddinovich
Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Salohiddinov Maxmud Saloxiddinovich – atoqli matematik olim, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan fan arbobi (1984), Beruniy nomidagi O’zbekiston Davlat mukofoti laureati (1974), “Hurmat bel¬gisi” ordeni (1976), “Mehnat shuhrati” ordeni. (1999) va “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni (2007) bilan munosib taqdirlangan. M.S.Saloxiddinov xususiy hosilali differensial tenglamalar, inte¬gral tenglamalar, shuningdek, funksiyalar nazariyasi sohalarida chuqur fundamental tadqiqotlar olib borgan.
M.S.Saloxiddinov 4 ta monografiya, 10 dan ortiq darslik va o’quv qo’l-lanmalar hamda respublika va xalqaro ilmiy jurnallarda nashr qilingan 300 dan ortiq ilmiy, ilmiy-ommabop maqolalar muallifi.

Jo’rayev To’xtamurod Jo’rayevich 

Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Jo’rayev To’xtamurod Jo’rayevich – taniqli matematik olim, O’zbekiston¬da xizmat ko’rsatgan fan arbobi (1991), Beruniy nomidagi O’zbekiston Davlat mukofoti laureati (1974), 1996 yilda “Do’stlik” ordeni, 1999 yilda esa “Mehnat shuhrati” ordeni bilan taqdirlangan.
T.J.Jo’rayevning butun ilmiy faoliyati matematik fizikaning noklassik tenglamalari uchun chegaraviy masalalar nazariyasini ishlab chiqishga qaratildi. U aralash, qo’shma va aralash-qo’shma tipdagi tenglamalarni tadqiq etdi.
T.J.Jo’rayev 3 ta monografiya, bir qancha darslik va o’quv qo’llanmalari hamda respublika va xalqaro ilmiy jurnallarda nashr qilingan 300 dan ortiq ilmiy, ilmiy-ommabop maqolalar muallifidir.

Rashidov Tursunboy 


Rashidov Tursunboy (1934, Toshkent) – Mexanika sohasidagi olim, O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan fan arbobi (1979).
Ilmiy ishlari konstruksiyalar va inshootlarning seysmik mustahkamligi hamda seysmodinamikasiga doir.
Beruniy nomidagi O’zbekiston davlat mukofoti laureati (1983). Respublika va ittifoq davlat mukofotlari sovrindoridir.

Azlarov Tursun Abduraximovich
Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Tursun Abduraximovich Azlarov (1938 yilda tug’ilgan) ommaviy xizmat ko’rsatish matematik nazariyasiga, ehtimollar nazariyasining limit teoremalariga, taqsimotlar nazariyasining xarakterizatsiya masalalariga, bir jinsli Markov zanjirlari uchun statistik kriteriylar asimptotik nazariyasiga salmoqli hissa qo’shgan olim, Abu Rayhon Beruniy nomli Davlat mukofoti laureati sovrindori.
T.A.Azlarov tomonidan 160 dan ortiq ilmiy maqolalar va 10 ga yaqin monografiyalar (shulardan 40 tasi chet el jurnallarida) nashr etilgan. Uning rahbarligida 35 nafar fan nomzodi va ikkita fan doktori tayyorlangan.

Numon Yunucovich Satimov
Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Akademik N.Yu.Satimov rahbarligida o’tgan asrdagi 70-yillardan boshlab O’zbekistonlik matematik olimlar differensial o’yinlar va bosh¬qa¬ruv nazariyasi sohasida katta yutuqlarga erishib, O’zbekistonda ilk bor boshqaruv va differensial o’yinlar nazariyasi ilmiy maktabi shakllantirdi. O’zbekiston respub¬li¬kasi Beruniy nomidagi Davlat mukofoti sovrindori.
Akademik N.Yu.Satimov tomonidan bitta darslik, 2 ta monografiya, bit-ta o’quv qo’llanma va 180 dan ortiq ilmiy maqolalar chop etildi. Uning rah-barligi ostida 18 ta fan nomzodi va 6 ta fan doktorlari tayyorlandi.

Farmonov Shokir Qosimovich
Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

S.H.Sirojiddinovning yana bir sevikli va ardoqli shogirdi Akademik Shokir Qosimovich Farmonov dastlab ehtimollar nazariyasi va matematik statistika sohasida keng ko’lamli ilm bilan band bo’ldi.
U o’z ustozi Akademik S.H.Sirojiddinovning Markov zanjirlari nazariyasiga oid tadqiqotlarini davom ettirib, holatlarining to’plami ixtiyoriy bo’lgan bir jinsli ko’p o’lchovlik Markov zanjirlarini tadqiq etib, mazkur nazariyani yana bir bosqich rivojlantirib boyitdi, Abu Rayhon Beruniy nomli Davlat mukofoti laureati. 160 dan ortiq ilmiy maqolalar va monografiya muallifi bo’ldi. Uning rahbarligida 22 fan nomzodlari va 6 ta fan doktori tayyorlandi.

Shavkat Orifjonovich Alimov
Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Shavkat Orifjonovich Alimov – atoqli olim, matematik-fizika va funksional analiz sohasidagi, differensial operatorlarning spektral nazariyasi, matematik-fizika tenglamalari uchun chegaraviy masalalar nazariyasi va garmonik analizga ulkan hissa qo’shgan yirik mutaxassisdir. O’zbekiston respublikasi Beruniy nomidagi Davlat mukofoti sovrindori.
Sh.O.Alimov 100 dan ortiq ilmiy maqolalar va ko’pgina o’quv-metodik ishlar chop ettirgan. Uning o’quvchilari orasida 6 ta fan doktorlari va 20 dan ortiq fan nomzodlari yetishib chiqqan

Azimboy Cadullayev


A.Sadullayev – atoqli olim, ko’p kompleks o’zgaruvchili funksiyalar nazariyasiga, potensiallar nazariyasiga ulkan hissa qo’shgan yirik mutaxassisdir.
A.Sadullayev 60 dan ortiq ilmiy maqola va 10 dan ortiq darslik va o’quv qo’llanmalar muallifi. A.Sadullayev shogirdlaridan 15 nafaridan ortig’i fan doktori va nomzodlari bo’lib yetishdi.

Bo’riev Tojiboy


Bo’riev Tojiboy hajmiy, yupqa devorli va murakkab (eniga va bo’yiga ko’p oraliqli ko’p qavatli) tuzilishdagi fazoviy qurilmalar ko’taruvchi elementlari materiallarining cho’zilish va siqilish deformatsiyalariga oid masalalarga salmoqli hissa qo’shgan olim, Abu Rayhon Beruniy nomli Davlat mukofoti laureati sovrindori. U 380 ilmiy asar (jumladan 4 monografiya, 1 preprint, 63 dasturiy majmua (O’zPatent guvohnoma bergani 37 ta), 16 patent, 5 tasi Rossiyadan olingan) muallifi, 2 nafar fan doktori va 10 nafar fan nomzodi tayyorlagan.
Fazoviy qurilmalar jips choklarining elastikligi hamda ko’p oraliqli yupqa devorli va sterjenli qurilmalar tayanchlarining elastikligini e’tiborga olgan holda inshootlarni tengmustahkamlik mezoni asosida ustuvorlik va minimal og’irlik shartlarini qanoatlantirib optimallashtiruvchi usul va dasturiy majmualar yaratgan.
Akademik Bo’rievning ayrim ilmiy ishlari natijalari qurilish sanoatida va qishloq xo’jaligida muvaffaqiyat bilan joriy etilgan.

Ayupov Shavkat Abdullayevich

Mexanika-matematika fakulteti akademiklari

Ayupov Shavkat Abdullayevich - atoqli olim, 200 dan ortiq ilmiy maqolalar, 4 ta monografiya muallifi. 5 ta fan doktori va 30 dan ortiq fan nomzodlarini tayyorlagan. Ilm va fanga qo’shgan hissalari uchun Respublikamizning bir qator mukofotlari bilan taqdirlangan. 1986 yili shogirdlari bilan Yoshlar Davlat mukofotiga sazovor bo’lgan.

Fayzullaev Jorulla 


Fayzullaev Jorulla - mexanik olim, ko’p fazali muhitlar mexanikasi va uning tadbiqlari, O’zbekistonda shu yo’nalish bo’yicha ilmiy maktab asoschisi.
Universitet talabalariga qator maxsus kurslar o’qigan (ko’p fazali muhitlar mexanikasi, chiziqsiz modelli suyuqlik mexanikasi).

To'liq o'qish

Hozirgi kunda fakultetda «Matematika», «Mexanika», «Amaliy matematika va informatika», «Informatsion texnologiyalar» yo’nalishlari bo’yicha bakalavrlar shuningdek, 5А130101 – Matematika (yo’nalishlar bo’yicha),  5А130102 – Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika, 5А130103  - Matematik fizika, 5А130202 – Amaliy matematika va axborot texnologiyalari, 5А140302 – Deformatsiyalanuvchi qattiq jism mexanikasi, 5А330201 – Kompyuter tizimlari va ularning dasturiy ta’minlash (tarmoqlar bo’yicha), mutaxassisliklari bo’yicha magistrlar tayyorlanmoqda.

O’qish muddati bakalavriaturada – 4 yil, magistraturada – 2 yil. Mashg’ulotlar o’zbek va rus tillarida olib boriladi. Har yili bakalavriaturaning 1-kursiga 200 ga yaqin, magistraturaga esa 70 dan ortiq talabalar o’qishga qabul qilinadi. Hozirgi kunda barcha yo’nalishlarda 800 dan ortiq talabalar tahsil olmoqdalar.

Fakultetda 5 ta mutaxassislik bo’yicha nomzodlik va doktorlik ilmiy darajasini berish huquqiga ega Ixtisoslashgan Kengash faoliyat yuritib turibdi.

Mexanika-matematika fakulteti bitiruvchilari oliy va o’rta maxsus ta’lim muassasalarida, O’zR FA ilmiy-tekshirish institutlarida va moliya, bank hamda statistika tashkilotlarida, informatsion resurs markazlari mavjud bo’lgan barcha korxona va tashkilotlarda ishlashlari mumkin.

Fakultetda 10 ta kafedra 3 ta resurs markazlari, axborot resurs markazi faoliyat ko’rsatib kelmoqda. Barcha kafedralarda magistratura, stajor-tadqiqotchi-izlanuvchilik va katta ilmiy xodim-izlanuvchilik mavjud.

Davlat akkreditatsiyasidan o’tgan stajor-tadqiqiotchi-izlanuvchilik uchun ixtisosliklar shifri va nomi

01.01.01 – Matematik tahlil

01.01.02 – Differensial tenglamalar

01.01.03 – Matematik fizika

01.01.04 – Geometriya va topologiya

01.01.05 – Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika

01.01.05 – Matematik mantiq, algebra va sonlar nazariyasi

01.02.01 – Nazariy mexanika

01.02.04 – Deformatsiyalanuvchi qattiq jism mexanikasi

01.02.05 – Suyuqlik va gaz mexanikasi

05.13.18 – Matematik modellashtirishning nazariy asoslari

01.13.19 – Axborot texnologiyasi, axborotlar xavfsizligini ta’minlash tizimlari

 

Davlat akkreditatsiyasidan o’tgan katta ilmiy xodim-izlanuvchilik uchun ixtisosliklar shifri va nomi

01.01.01 – Matematik tahlil

01.01.02 – Differensial tenglamalar

01.01.03 – Matematik fizika

01.01.04 – Geometriya va topologiya

01.02.01 – Nazariy mexanika

01.02.04 – Deformatsiyalanuvchi qattiq jism mexanikasi

05.13.18 – Matematik modellashtirishning nazariy asoslari

To'liq o'qish

Djumabaev Davlatboy Xalillaevich

Djumabaev Davlatboy Xalillaevich 1995 yil O'zbekiston Milliy universiteti mexanika-matematika fakultetini matematika mutaxassisligi bo'yicha tugatdi. U fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent. 2002 yili “Об интеграле Бохнера-Мартинелли в областях с кусочно-гладкой границей и его применение” mavzuida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Hozirda doktorlik dissertatsiyasi ustida ish olib bormoqda. 40 dan ortiq ilmiy maqolalar va 5 ta o'quv qo'llanma muallifi. Mehnat faoliyati O'zbekiston Milliy universiteti mexanika-matematika fakulteti bilan bog'liq bo'lib, u aspiranturadan keyin shu fakultetda assistent, katta o'qituvchi, dotsent, dekan muovini lavozimlarida ishladi. 2013 yil iyulidan mexanika-matematika fakulteti dekani vazifasida faoliyat ko'rsatmoqda.

 

 

 

 

 

Xaydarov Ilxom Qudratovich

Xaydarov I.Q., 1975 yilda tug’ilgan. 1998 yilda Toshkent Davlat universitetini matematik amaliyotchi, mexanik mutaxassisligi bo’yicha o’qishni tugatdi.

Fizika-matematika fanlari nomzodi. 20 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

Xaydarov I.Q. 2005 yildan 2008 yilgacha ilmiy ishlar bo’yicha dekan muovini, 2008 yildan esa o’quv ishlari bo’yicha dekan muovini vazifasida ishlab kelmoqda.

Umumiy ish staji 10 yil. 2005 yilda 01.02.01 – Nazariy mexanika ixtisosligi bo’yicha “Достаточные условия устойчивости, неустойчивости и стабилизируемости установившихся движений систем с избыточными координатами” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Xaydarov I.Q. nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilish bo’yicha Ixtisoslashgan kengash qoshidagi seminar a’zosi, shuningdyek, fakultet Ilmiy kengashi va metodik kengash a’zosi.

2008 yildan hozirga qadar bakalavriaturaning “Matematika” va “Mexanika” yo’nalishlarining hamda ushbu yo’nalishlar negizidagi magistratura mutaxassisliklarining DTS va o’quv rejalarini ishlab chiqishda va o’quv dasturlarini takomillashtirishda muntazam qatnashib kelmoqda.

To'liq o'qish

Matematika fakulteti haqida

To'liq o'qish