Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya kafedrasi

Kafedra to組喪isida qisqacha ma値umot

O想bekistonda iqtisodiy va ijtimoiy geografiyaning fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi O想bekiston Milliy universtiteti Geografiya va tabiiy resurslar fakultetining 的qtisodiy va ijtimoiy geografiya kafedrasi tashkil etilishi bilan bog鼠iq bo鼠di. Dastlab bu  kafedra  1940 yilda  O喪ta Osiyoda yakkayu-yagona bo鼠gan ォIqtisodiy geografiyaサ nomida  tashkil topdi. Keyinchalik u  ォIqtisodiy va ijtimoiy  geografiyaサ  (1978 y.) deb yuritila boshladi.  1998 yildan esa, mazkur kafedra ォIjtimoiy geografiya  va  mintaqaviy  iqtisodiyotサ  nomi bilan  faoliyat ko喪satdi. Keyinchalik uning nomi bir necha marotaba o想gargangan bo鼠sada bugungi kunda yana shu nom bilan ya地i  ォIqtisodiy va ijtimoiy  geografiyaサ  nomi bilan yuritilmoqda.

Kafedraning dastlabki mudiri geografiya fanlari nomzodi, dotsent V.G. Kuznetsov bo鼠gan. So創gra uni g.f.d., professor M.G. Kadek (1941-1945 yy.), g.f.d. professor V.M.Chetirkin (1944-1948 yy.), g.f.n., dotsent R.S.Lobach (1948-1954 yy.), g.f.n., dotsent Sapenko (1954-1959 yy.) boshqarib kelgan. 1960-1969 yillar mobaynida ushbu vazifani g.f.n., dotsent N.G.Smirnov bajarib kelgan. Maxalliy o想bek olimlaridan birinchi bo鼠ib bu kafedraga g.f.d., professor Z.M.Akramov raxbarlik qildi. U kafedra mudiri lavozimida 1969-1984 yillar davomida ishlab keldi, 1984 yildan to hozirgacha kafedrani taniqli olim g.f.d., prof. A.S.Soliev boshqardi.

Kafedraning ilmiy-pedagogik salohiyati yuksalishi va o倉uv-uslubiy ishlar  rivojlanishida olimlar  G.N.CHerdansev,  A.N.Rakitnikov, O.B. Ota-Mirzaev, A.A.Qayumov,  T.I. Raimov, R.A. Xodiev,  T.E.Egamberdiev, T.T. Tojimov, S.S.Saidkarimov, S.B.Boqiev, M.R.Bo喪ieva, A.M.Sodiqovlarning xizmatlari   salmoqli  bo鼠gan.

Kafedra tarixiga e稚ibor bersak, iqtisodiy va ijtimoiy geografiyaning eng muxim va dolzarb yo創alishlari: iqtisodiy rayonlashtirish, sanoat, qishloq xo阻aligi, axoli geografiyasi, shaharlar rivojlanishi va urbanizatsiya muammolari, umuman ijtimoiy (sotsial) geografiyaning turli soxalari bo惣icha ilmiy tadqiqot ishlari olib borilayotgani ko想ga tashlanadi. 1998-1999 o倉uv yilida MDH mamlakatlari o喪tasida ilk bor prof. A.S.Soliev tomonidan olg疎 surilgan mintaqaviy iqitisodiyot yo創alishiga bog鼠iq nazariy va amaliy masalalar katta qiziqish bilan o喪ganilib kelindi.

So創ggi yillarda, jahon taraqqiyotiga mos andozalardan kelib chiqqan holda, O想bekistonda ham an誕naviy ilmiy yo創alishlar paydo bo鼠di. Masalan, aholiga tibbiy, ta値im va boshqa sohalarda xizmat ko喪satish, siyosiy geografiya va geosiyosat, sotsial geografiya, turizm va rekreatsiya, tibbiy va kasalliklar geografiyasi (nozogeografiya), jinoyatchilik geografiyasi kabilar rivojlanib bormoqda. Ularning barchasida O想MU ォIqtisodiy va ijtimoiy geografiyaサ kafedrasi asosida mustaqillik yillarida shakllangan milliy iqtisodiy geografiya ilmiy maktab va unga uyushgan olimlarning hissasi bevosita katta bo鼠di. SHu o喪inlda ta談idlash joizki, mazkur ilmiy maktabning shakllanishi va samarali rivojlanishida ikki katta-olim Ziyovutdin Muxitdinovich Akramov va Abdusami Solievich Solievlar etakchi bo鼠dilar.

Iqtisodiy geografiyaning tarixi eng avvalo iqtisodiy rayonlashtirish muammolari bilan bog鼠iq. Mamlakatimiz, xususan O想MU kafedrasida iqtisodiy rayonlashtirish masalasi birinchi navbatda tabiiy geografiya, so創gra qishloq xo阻aligi talab va extiyojlarini o想 ichiga oladi. Mana shundan kelib chiqqan xolda, iqtisodiy geografiya ilmiy maktabida olib borilgan tadqiqotlar negizida integral, ya地i asosiy iqtisodiy rayonlarni aniqlashga o奏ildi. Bu borada taniqli olimlar V.M. Chetirkin, Z.M. Akramov, A.S.Soliev, O.B. Ota-Mirzaev va boshqalar tomonidan bajarilgan ilmiy yo創alishlar ilmiy jamoachilik e稚iborini qozongani ma値um.

Respublikamizda iqtisodiy va ijtimoiy geografiya ilmiy maktabi asosan ikkita yo創alishga ega. Bu yo創alishlarning biri agrogeografiya (qishloq xo阻aligi geografiyasi) bo鼠sa, ikkinchisi axoli geografiyasidir. Xususan bu yo創alishda shaxarlar rivojlanishi va urbanizatsiya jarayonining xududiy  muammolari o喪ganilmoqda. YUqoridagi muhim ilmiy yo創alishlar hozirgi zamon Vatan geografiya fanining ustunlari bo鼠mish, ikki zabardast olim va buyuk inson prof. Akramov Ziyovutdin Muxitdinovich va prof. Soliev Abdusami Solievichlarning o想aro uyg爽n va xamkorlikda samara topgan ilmiy-ijodiy va pedagogik-ustozlik faoliyatlari bilan bevosita bog鼠iq bo鼠di. Mana shuning uchun xam bu norasmiy ilmiy uyushmani to組喪idan-to組喪i ォAkramov-Solievlarning ilmiy maktabiサ deb mumkin.

O想bekiston iqtisodiy geografiya ilmiy maktabi tez orada nafaqat respublikada, balki  qo壮hni respublikalar va boshqa xorij mamlakatlarida xam e稚ibor topdi. Jumladan, bu borada, xususan mazkur ilmiy maktabda etishtirilgan fan nomzodlari va daktorlari, uning xalqaro aloqalari to組喪isida Moskva Davlat universitetining professorlari YU.G.Sayushkin, A.I. Kovalyov, Perm Davlat universiteti professori M.D. Sharigin, Sankt-Peterburg Davlat universiteti professori A.I. CHistobaev, Qozog訴ston Milliy universiteti professorlari S.R.Erdavletov va SH.M. Nadirovlar yuqori baho berishgan.

Kafedra a築olarining asosiy maqsadi 朴rofessorlar Z.M.Akramov va A.S.Solievlar tomonidan shakllantirilgan O想bekiston iqtisodiy va ijtimoiy geografiya ilmiy maktabi an誕nalarini davom etdirish, jamoada sog鼠om o倉uv-ilmiy muhitni saqlab turish hamda Prezidentimiz SH.M.Mirziyoev yo鼠boshchiligida mamlakatimizda izchil amalga oshirilayotgan milliy istiqlol g双yasiga sodiq yuqori malakali raqobatbardosh kadrlar tayyorlash yo鼠i bilan o想ining munosib hissasini qo壮hishdan iborat. Ayni paytda kafedra O想bekistonda geografiya fanining tanyach dargohi sifatida barcha mintaqaviy oliy ta値im muassasalari va shu bilan birga Moskva, Rostov-don (ARGO, Rossiya), Qozog訴ston (KazNU) kabi mamlakatlar geografiya ta値im muassasalari va ilmiy tadqiqot insitutlari bilan ilmiy aloqalar olib bormoqda.

         Kadrlar tayyorlash bo惣icha spetsifikasi fakultet tarkibida bakalavrlar va magistrlar tayyorlash ishida ishtirok etadi. Kafedra geograf bakalavr va geograf magistrlar tayyorlashga ixtisoslashgan. Kafedrada 11.00.02 - iqtisodiy va ijtimoiy geografiya bo惣icha tayanch doktorantura mavjud.

Yo創alish va mutaxassisliklar nomi, shifri va qisqacha tavsifi - YAngi Davlat ta値im standartlari asosida 5140600 geografiya yo創alishlarida bakalavrlar,  5A140602-Geografiya (o喪ganish ob弾ktlari bo惣icha) magistrlar tayyorlanmoqda.

Bugungi kunda kafedrada o創 nafar professor-o倉ituvchi faoliyat ko喪satadi. Kafedraning ilmiy salohiyati 90%ni tashkil etadi. Kafedra professor-o倉ituvchilari  tomonidan 5140600 - Geografiya yo創alishi bo惣icha bakalavr, 5A140602- Geografiya (o喪ganish ob弾kti bo惣icha) va Geodemografiya mutaxassisligi bo惣icha magistrlar tayyorlanadi.

KAFEDRANING UNIVERSITET VA FAKULTET MIQYOSIDAGI O然NI

Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya kafedrasi1940 yilda tashkil etilgan bo鼠ib, turli yillarda taniqli olimlar G.N.CHerdansev, S.D.Muraveyskiy, V.G.Kuznetsov, V.M.CHetrkin, R.S.Lobach, N.G.Smirnov, A.N.Rakitnikov, M.G.Kadek, T.E.Egamberdiev, Z.M.Akramov, O.B.Ota-Mirzaev, R.A.Xodiev, T.I.Raimov, S.S.Saidkarimov va boshqalar ishlaganlar. 1984-2010 yillarda kafedrani professor A.S.Soliev boshqardi. 2010-2015 yillarda  ushbu vazifani dotsent M.Nazarov bajargan. Hozir kafedrani g.f.d. N.Q.Komilova boshqarmoqda. Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya kafedrasi 敵eografiya kafedrasi negizida 2018 yil 5 sentyabrda tashkil qilindi. Kafedrada 5140600 Geografiya bakalavriatura ta値im yo創alishi, 5A140602 Geografiya (o喪ganish ob弾kti bo惣icha), 5A140603 Geodemografiya hamda Qozon davlat universiteti bilan hamkorlikda 的qtisodiy geografiya va hududlar rivojlanishi magistratura mutaxassisliklari va 11.00.02 Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya ixtisosligi bo惣icha tayanch doktorantura (PhD) hamda doktorantura (DcS) mavjud.

Hozirgi kunda kafedrada 2 fan doktori professor, 7 fan nomzodi dotsentlar, 1 ta katta o倉ituvchi va 1 ta o倉ituvchi talabalarga mutaxassislik fanlaridan dars bermoqda. Kafedraning aksariyat a築olari universitetning geografiya fakultetini tugatgan.


ILMIY-TADQIQOT ISHLARI

Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya kafedrasi ilmiy-tadqiqot ishlari mavzusi  徹想bekiston hududlari iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishining geografik muammolari deb nomlangan bo鼠ib, u respublika hududlarini kompleks  rivojlantirishning ilmiy-nazariy va amaliy masalalariga bag訴shlagan.

KAFEDRANING HOZIRGI KUNDAGI ILMIY FAOLIYATI

Bugungi kunda  kafedra professor-o倉ituvchilari quyidagi asosiy ilmiy yo創alishlarda tadqiqotlar olib bormoqda:

IQTISODIY VA IJTIMOIY GEOGRAFIYA KAFEDRASINING 

HAMKORLIK ALOQALARI

BAKALAVRIATURA

MAGISTRATURA

Fanlar nomi

Fanlar nomi

Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya

Geografiya tarixi va nazariyasi

Siyosiy geografiya va geosiyosat

 Tibbiyot geografiyasi va global salomatlik

Jahon geografiyasi

 Servis geografiyasi

O想bekistongeografiyasi

 Sanoat va qishloq xo阻aligi geografiyasi

Sanoat geografiyasi

Geodemografiya asoslari

Aholigeografiyasi

Aholishunoslik siyosati

 SHaharlar geografiyasi

Demografik prognozlashtirish

 Amaliy geografiya

Ijtimoiy demografik statistika

Tabiatdan foydalanishning geografik asoslari

Oilaning demografik rivojlanishi

 Sotsial geografiya

Migratsiya va urbanizatsiya


Kafedrada faoliyat yuritayotgan professor o倉ituvchilar


 

Tojieva Zulxumor Nazarovna  geografiya fanlari doktori, prof.v.b. 1993 yilda Toshkent Davlat Universitetining geografiya fakultetini tamomlagan. Hozirgi kunda Mirzo Ulug礎ek nomidagi O想bekiston Milliy Universiteti Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya kafedrasi mudiri. Z.N.Tojieva  2016 yildan buyon O想bekiston Milliy universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.27.06.2017.G.01.06 raqamli Ilmiy kengash a築osi.Z.N.Tojieva Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT)ning O想bekistondagi Aholishunoslik jamg疎rmasi (YUNFPA) hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi 徹ila ilmiy-amaliy markazi tomonidan tashkil etilgan 泥emografiya ilmiy seminarining rasmiy a築osi. BMTning Aholishunoslik jamg疎rmasi (YUNFPA) tomonidan har yili o奏kaziladigan Xalqaro miqyosdagi konferensiyalar (Toshkent, Moskva, Sankt-Peterburg), ilmiy seminarlarning muntazam faol ishtirokchisi hisoblanadi.   泥emografiya, 鄭holi geografiyasi, 敵eodemografiya fanlari bo惣icha bakalavr va magistr talabalariga ma池uzalar o倉iydi.

 

Komilova Nilufar Qarshiboevna - geografiya fanlari doktori, professor. Hozirgi kunda muallif talabalarga 敵eografiya fani nazariyasi va metodologiyasi, 典ibbiyot geografiyasi va global salomatlik  的nson geografiyasi va 鉄otsial geografiya, 典urizm va rekreatsiya geografiyasi, 典abiatdan foydalanishning geografik asoslari kurslari bo惣icha magistratura mutaxassisligi va bakalavriatura talabalariga ma池uzalar o倉iydi.


Maxamadaliev Ravshan Yo鼠dashevichning geografiyafanlari nomzodi, dotsent. 1985 yili Toshkent Davlat universitetini tamomlagan. 敵eografiyaning asosiy muammolari, 鄭maliy geografiya, kurslari talabalarga ma池uza o倉iydi


Nazarov Mamatqodir Ismatillaevich geografiyafanlari nomzodi,dotsent. 1989 yili Toshkent Davlat universitetining geografiya fakultetini tamomlagan. 鉄iyosiy geografiya va tashqi iqtisodiy aloqalar, 徹想bekiston geografiyasi, 鉄ervis geografiyasi kursi bo惣icha bakalavriatura va magistratura talabalariga ma池uzalar o倉iydi


Yanchuk Sergey Leonidovich - geografiya fanlari nomzodi, 1998 yilda Toshkent Davlat Universitetining geografiya fakultetini tamomlagan. 的nson geografiyasi, 鉄iyosiy geografiya va tashqi iqtisodiy aloqalar, 笛ahon geografiyasi fanlaridan talabalarga ma池uzalar o倉iydi.


Tashtaeva Saida Kaharovna geografiya fanlari nomzodi, dotsent.  1987 yilda Toshkent Davlat Universitetining geografiya fakultetini tamomlagan. 鉄Haharlar geografiyasi, 徹喪ta Osiyo geografiyasi, 典ransport geografiyasi, 敵eografiya fanlaridan talabalarga ma池uzalar o倉iydi.


Egamberdieva Matluba Mamanazarovna - geografiya fanlari nomzodi, dotsent. 2001 yilda O想bekiston Milliy Universitetining geografiya fakultetini tamomlagan. 敵eografik tadqiqot usullari, 鉄anoat va qishloq xo阻aligi geografiyasi, 笛ahon geografiyasi, fanlaridan magistratura va bakalvariatura talabalariga ma池uzalar o倉iydi.



Egamberdieva Umrinisa Tursunkulovna - 1982 yilda Toshkent davlat universiteti (hozirgi O想MU) Geografiya fakultetini geograf, o倉ituvchi mutaxassisligi bo惣icha tamomlagan. Katta o倉ituvchi. O想bekiston geografiyasi, Sanoat nazariyasi va amaliyoti kabi fanlardan bakalavriatura va magistratura talabalariga ma池uza va amaliy mashg爽lotlar olib boradi.


Qurbonov SHuxrat Bekmetovich2001 yilda Toshkent Viloyat Davlat pedagogika institutini bakalavr bosqichini geografiya, iqtisodiy bilim asoslari va tadbirkorlik asoslari mutaxassisligi bo惣icha, 2006 yilda magistratura bosqichini tamomlagan. 2017 yilda geografiya fanlari bo惣icha falsafa doktori ilmiy darajasiga (PhD) ega bo鼠di.

Asosiy ko喪satkichlar
1250 マ褥-「頸糯齏瑩
17650 Jami talabalar soni
3500000 ARM fondi
56 Yo創alish bakalavr
125 Xalqaro talabalar soni
128 Xalqaro professor-o`qituvchilar soni
91 Mutaassislik magistratura