XALQARO OQ XASSA KUNI


15 oktyabr Xalqaro oq xassa kuni. U 1970 yil 15 oktyabrda Xalqaro Ko‘zi ojizlar federatsiyasi tashabbusi bilan tashkil etilgan. Oq xassa - ko‘zi ojiz odamning timsoli - bu muammoning o‘ziga xos belgisi, bu yaqin atrofda nogiron odamlar borligini va ularga yordam kerakligini eslatadi.
Oq xassa tarixi 1921 yildan boshlanadi. Aynan o‘sha paytda ko‘zini yo‘qotgan ingliz Jeyms Bigs xassa bilan oddiy yo‘lovchilarnikidan farq qilishi uchun xassachani oq rangga bo‘yadi. Shuningdek, u boshqa kozi ojiz odamlarga ham shunday qilishni maslahat bergan. Faqat 10 yil o‘tgach, ingliz ko‘zi ojiz insonlar oq xassa bilan ta‘minlandi. Keyin Frantsiyada oq xassa paydo bo‘ldi va u ko‘zi ojiz odamning ramzi, pas va uning maxsus holatidan aniq dalolat beruvchi sertifikat bo‘ldi.
2019 yil 15 oktyabr kuni O‘zbekiston Milliy universiteti Ijtimoiy fanlar fakulteti Ijtimoiy ish bo‘limining professor-o‘qituvchilari, talabalari va magistrantlari Xalqaro oq xassa kuni munosabati bilan tadbir o‘tkazdilar.
Tadbirning maqsadi bolalar va yoshlarni, umuman jamiyatni bag‘rikenglik, mehr-muruvvat va sizdan farqli ravishda boshqa odamlarning huquq va erkinliklariga hurmat ruhida tarbiyalashdan iborat. Afsuski, jamiyatning ma‘lum bir qismi nogironlarga nisbatan salbiy munosabatda, hayot va imkoniyatlar haqida noto‘g‘ri tasavvurga ega.
Ertalab Oq xassa kuni haqida ma‘lumot berilgan bukletlar tarqatildi. Ijtimoiy ish bo‘limining 2-kurs talabasi Ilhomova Gozalning tashabbusi bilan Toshkent shahridagi "Evrika" xususiy bog‘ida aktsiya o‘tkazildi. Bolalar Xalqaro oq xassa kuniga qo‘shilishdi. Turli musobaqalar va o‘yinlar bo‘lib o‘tdi. Tadbirning asosiy maqsadi ko‘zi ojiz odamlarga nisbatan bag‘rikenglikni namoyish etishdir.
Peshindan keyin sirtqi bo‘limning 2-kurs talabalari tashabbusi bilan Toshkentning Olmazor tumanidagi 11-umumta‘lim maktabining 6-8-sinf o‘quvchilari o‘rtasida "Qorong‘ida yurish" aktsiyasi o‘tkazildi. Talabalar uchun kafedra dotsenti Abduxalilov Abdulla taqdimot qiladi. Taqdimotning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, ko‘zi ojiz odamlarning hayoti to‘laligini aks ettiradi.
Aksiyaning ikkinchi qismida, uning ishtirokchilari hech narsani ko‘rmaslik nimani anglatishini his qilishadi. Yuzlarida zich niqob bilan ular bir nechta interfaol vazifalarni bajaradilar. Birinchisi, to‘rt rang: qizil, ko‘k yashil va qora ranglar bilan birlashmalarning vakili edi. Talaba qo‘lida qaysi marker borligini bilmay, taxtaga olov, suv, o‘tin va yerni tortib, ikkita rangni aralashtirib yuboradi.
Ushbu aktsiya qatnashchilari ko‘zlarini yumib, so‘ngra keyingi ko‘rish uchun vazifalarni ishlab chiqadilar, bu ko‘rish qobiliyati zaif odamlarning kundalik muammolarini anglatadi. Keyingi vazifa dunyoni eshitish qobiliyatini sinovdan o‘tkazadi. O‘zlarini sinab ko‘rishga jur‘at etgan maktab o‘quvchilari yuz foiz aniqlik bilan tangalarning tovushini, suvning shovqinini, folga va yirtilgan qog‘ozni aniqladilar. Eng mashaqqati, yakuniy mashq bo‘lib, unda talabalar notalar va tangalarning nomini puxta aniqlab olishlari kerak edi.
Topshiriqlardan so‘ng multfilm va videofilm namoyish etildi, unda dunyoning ko‘zi ojiz odamlarni qanday anglashi, qanday qilib qalbni ko‘r qilib qo‘ymaslik va bitta yaxshi odamning xatti-harakatlari bir nechta insonlarni hayotini o‘zgartirishi mumkinligi haqida.
Ushbu tadbir ishtirokchilari bugungi kunda bizning jamiyatimizda ko‘rish qobiliyati zaif odamlarning to‘liq hayot kechirishlariga to‘sqinlik qiladigan ko‘plab jismoniy va nisbiy to‘siqlar mavjud degan xulosaga kelishdi. Va har kim, bor imkoniyatidan foydalanib, to‘siqlarni yengib o‘tishga o‘z hissasini qo‘shishi kerak.
Bizningcha, bunday tadbirlarni o‘tkazish inklyuziv jamiyatni shakllantirishga yordam beradi.
Asosiy korsatkichlar
1250 Professor-oqituvchilar soni
17650 Jami talabalar soni
3500000 ARM fondi
56 Yonalish bakalavr
125 Xalqaro talabalar soni
128 Xalqaro professor-o`qituvchilar soni
91 Mutaassislik magistratura