Manbashunoslik va arxivshunoslik

Mirzo Ulug‘bek nomidagi
O‘zbekiston Milliy universiteti

Kafedra mudiri

RAHMONQULOVA ZUMRAD BOYXO‘ROZOVNA
RAHMONQULOVA ZUMRAD BOYXO‘ROZOVNA

Kafedra mudiri

Ilmiy darajasi:

Fan nomzodi, PhD

Ilmiy unvoni:

Professor

Qabul kunlari:

Dushanba-Chorshanba, 09:00 – 17:00

Manzil:

Manzil: 100174, Toshkent shahar, Olmazor tumani, Universitet ko’chasi, 4-uy

Kafedra tarixi

Arxivshunoslik va manbashunoslik kafedrasi tarixi

“Arxivshunoslik va manbashunoslik” kafedrasi Tarix fakulteti tarkibida 1991-yili tashkil topgan va dastlab “Manbashunoslik, arxivshunoslik va muzeyshunoslik” kafedrasi deb nomlangan. 2024-yil oktabr oyidan boshlab “Arxivshunoslik va manbashunoslik” nomi bilan qayta o‘zgartirildi.
O‘tgan yillar davomida kafedrada respublikamizning taniqli tarixchi olimlaridan – professorlar N.A. Abdurahimova, Z.U. Choriyev, Sh.H. Vohidov, Sh.M. O‘ljayeva, Sh.S. Kamaliddinov, A.Bo‘riyev, S.B. Shodmonova,  dotsentlar O.M. Toshmuxamedov, G.V. Dmitriyev, F.R. Ergashev, Y.Qodirovalar uzoq yillar davomida faoliyat olib borganlar.
Hozirda kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan O‘zbekistonda manbashunoslik va arxivshunoslik sohasini rivojlantirish borasida bir qator ishlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, tarix yo‘nalishi talabalariga Manbashunoslik va tarixshunoslik, Tarixiy geografiya, Eski o‘zbek yozuvi, Muzeyshunoslik va arxivshunoslik; arxivshunoslik yo‘nalishi talabalariga O‘zbekistonda davlat muassasalari tarixi, O‘zbekistonda arxiv ishi tarixi, Arxiv ishi nazariyasi va amaliyoti, Audiovizual hujjatlar manba sifatida, Muzeyshunoslik va kutubxonashunoslik, Sharq tillarida matnlarni o‘qish metodologiyasi, Arxiv hujjatlarini saqlash, tiklash va qayta ishlov berish kabi fanlardan ma’ruzalar o‘qilib, ilmiy tadqiqot ishlari ham olib borilmoqda. Kafedrada quyidagi bakalav yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklarida dars mashg‘ulotlari olib boriladi:

Bakalavrlar yo‘nalishlari:

  • 60220300 – Tarix
  • 60320300 – Arxivshunoslik

Magistratura mutaxassisligi:

  • 70220302 – Tarixshunoslik, manbashunoslik va tarixiy tadqiqot usullari
  • 70320301 – Hujjatchilik, hujjatshunoslik va arxivshunoslik

Kafedra tarkibi

XAMIDOVA MUXABBAT SAMANDAROVNA

Xamidova Muxabbat Samandarovna

Professor

Batafsil
SAIDBOBOYEV ZOKIRJON ABDUKARIMOVICH

Saidboboyev Zokirjon Abdukarimovich

Professor

Batafsil
SHAYDULLAYEVA GULJAXON SHAPULATOVNA

Shaydullayeva Guljaxon Shapulatovna

Dotsent

Batafsil
NAZAROV AZIZBEK YOKUBJONOVICH

Nazarov Azizbek Yokubjonovich

Dotsent

Batafsil
ZAXIDOVA SAXOVAT ABDUKODIROVNA

Zaxidova Saxovat Abdukodirovna

Dotsent

Batafsil
DUSCHANOV RASULJON RAXIMBAYEVICH

Duschanov Rasuljon Raximbayevich

Dotsent

Batafsil
CHORIYEV SHERZODJON SHOKIRJONOVICH

Choriyev Sherzodjon Shokirjonovich

Dotsent

Batafsil
SAIDBOBOYEVA GULZORA NEMATJONOVNA

Saidboboyeva Gulzora Nematjonovna

Dotsent

Batafsil
BOTIROV ELBEK ALISHEROVICH

Botirov Elbek Alisherovich

Katta o‘qituvchi

Batafsil
IOFE VALERIY GRIGOREVICH

Iofe Valeriy Grigorevich

Katta o‘qituvchi

Batafsil
ERGASHEV UMIDJON MUXAMMED O‘G‘LI

Ergashev Umidjon Muxammed o‘g‘li

Stajer-o‘qituvchi

Batafsil
NEMATOV ISMOILJON NAYIMJON O‘G‘LI

Nematov Ismoiljon Nayimjon o‘g‘li

Assistent

Batafsil
MO‘SOYEV O‘MIRZOQ O‘ROQBOYEVICH

Mo‘soyev O‘mirzoq O‘roqboyevich

Assistent

Batafsil
YUSUPOV MANSUR MISIROVICH

Yusupov Mansur Misirovich

Assistent

Batafsil
SALOMOVA LUTFIYA ISKANDAR QIZI

Salomova Lutfiya Iskandar qizi

Assistent

Batafsil
YUSUPOVA DILDORA JURAKULOVNA

Yusupova Dildora Jurakulovna

Assistent

Batafsil

Ilmiy faoliyat

  № Tadqiqotchi professor-o‘qituvchining F.I.Sh Ilmiy darajasi, unvoni   Dissertatsiya ishi mavzusi
1 Rahmanqulova Zumrad Boyxo‘rozovna kaf. mudiri O‘rta Osiyo  xonliklarining Usmoniylar  davlati  bilan o‘zaro  aloqalari XX-XXI asr boshlari tarixshunosligida
2 Saidboboev Zokirjon Abdukarimovich professor Evropada O‘rta Osiyoga  oid tarixiy –kartografik  ma’lumotlar(XVI-XIXasrlar)
3 Burieva Xayriya Amanullaevna. dotsent Toshkent shahrining 1917-2007 yillardagi toponimiyasi va uning tarixiy aspektlari
4 Xamidova Muhabbat Samandarovna dotsent O‘zbekistonning Amir Temur va Temuriylar davri me’moriy yodgorliklari tarixi
5 Choriev Sherzodjon Shokirjonovich dotsent  O‘zbekiston Milliy  arxiv  hujjatlarida  O‘zbekiston ijtimoiy-iqtisodiy  tarixi (1924-1941 yillar)
6 Zohidova Sahovat Abdukodirovna Dotsent v.b. Xojagon  iyya-naqshbandiyya “Himoyat tizimi” va uning temuriylar (XV –XVI asrlar) ijtimoiy  siyosatida  tutgan muhim o‘rni  va ahamiyati
7 Saidboboeva Gulzora Ne’matjonovna Dotsent v.b. Turkiston o‘lkasini elektrlashtirish tarixi (XIX asr oxiri XX asrning birinchi choragi)
8 Shaydullaeva Guljahon Shopo‘latovna PhD o‘qituvchi Oks  va Xarappa sivilizatsiyalarining madaniy aloqalari
9 Nazarov Aziz  Yoqubjonovich Katta o‘qituvchi O‘zbekiston Milliy arxividagi ilmiy jamiyatlar fondlari hujjatlari
10 Yusupova Dildora Jo‘raqulovna o‘qituvchi Toshkent shahar tarixi  tarixshunosligi (XIX asr oxiri –XX asr boshlari)
11 Duschanov Rasuljon Raximbaevich o‘qituvchi  O‘zbekistonda Sovet davlatining soliq siyosati tarixi (1946-1990 yy.)
12 Botirov Elbek Alisherovich o‘qituvchi Turkiston ASSR bojxona  ishi tarixi
13 Xamroev Sunnat Allaberdievich o‘qituvchi Buxoro amirligi va Rossiya imperiyasi o‘rtasidagi  diplomatik munosabatlar tarixshunosligi
14 Salomova Lutfiya Iskandarovna o‘qituvchi O‘zMA hujjatlari  Turkiston ASSR sog‘liqni  saqlash masalalariga  oid manba

 

So‘nggi yil ichida kafedra professor-o‘qituvchilarining 4 nafari fan doktori (DSc), 3 nafari PhD  ilmiy darajasini hamda 2 nafari professorlik unvonini olishi natijasida,  kafedra ilmiy salohiyati 2024-2025-o‘quv yilida 72% ga ko‘tarildi.
     Bugungi kungacha kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan:

  • “Toshkent shahrining tarixiy toponimiyasi” (X.Bo‘riyeva),
  • “O‘zMA hujjatlarida O‘zbekiston ijtimoiy-iqtisodiy tarixi” (Sh.Choriyev),
  • “Temuriylar davrida shaharsozlik va me’morchilik” (M.Hamidova),
  • “G‘arbiy Yevropa va Rossiyada O‘rta Osiyoga oid tarixiy-geografik va kartografik bilimlar rivoji (XVI–XX asr boshlari)” (Z.Saidboboyev),
  • “O‘zbekistonning elektr energetika sanoati tarixi (1924–1991-yillar)” (G.Saidboboyeva),
  • “O‘zbekistonda sovet davlatining soliq siyosati tarixi (1945 – 1991-yillar)” (R.Duschanov),
  • “O‘zbekiston Milliy arxividagi Turkiston ilmiy jamiyatlari fondlari hujjatlari” (A.Nazarov)

monografiyalari nashr etildi. 2021-2026-yillarda xalqaro jurnallardagi ilmiy maqolalar soni bo‘yicha ham kafedrada samarali natijalarga erishdi. Xususan, kafedra o‘qituvchilari tomonidan Scopus,  Web of Sciens, EBSCO, SOBİAD, Rins,  bazasidagi va ixtisoslashgan xalqaro ma’lumotlar bazasiga kiritilgan ilmiy nashrlarda maqolalar  nashr etmoqda. Kafedra mudiri t.f.n. prof. Z.B.Raxmonqulova va tarix fanlari doktori (DSc), prof. Sh.Sh.Choriyevlar Turkiya Respublikasi Istanbul universitetining (QS-620) “bilgi ve belge araştirmalari dergisi” jurnalining muharirlar a’zosi hisoblanadi.

Kafedrada tomonidan an’anaviy tarzda har ikki yilda “Tarixiy manbashunoslik muammolari” mavzusida respublika, xalqaro ilmiy-amaliy anjumanini o‘tkazib kelinmoqda. Kafedrada 2023-yilda AL – 442105887 sonli “Raqamli arxiv: O‘zbekiston Milliy arxivi fondlarining onlayn yo‘lko‘rsatgichini yaratish” nomli amaliy loyiha amalga oshirildi. Mazkur loyiha doirasida guides archive.uz platformasi 24/7 shaklida ishlab kelmoqda. Shuningdek, loyiha doirasida o‘quv-amaliy xonasi tashkil etilgan. O‘quv va ilmiy jarayoni olib borishda kafedra “O‘zarxiv” agentligi, Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti va respublika muzeylari bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘ygan.

Xalqaro hamkorlik

Mahalliy va xorijiy hamkorlar :

2000-2010-yillarda kafedra professor-o‘qituvchilari:

  • N.Abdurahimova (AQSH),
  • Sh.Vahidov (Fransiya),
  • Sh.Kamoliddin (Turkiya, Angliya),
  • O.Bo‘riyev (Germaniya)
  • Z.Saidboboyev (Morakash),
  • Z.Raxmonqulova (Angliya, Turkiya),
  • X.Bo‘riyeva (Qozog‘iston),
  • M.Hamidova (Rossiya)

lar xalqaro konferensiyalarda ma’ruzalari bilan qatnashdi. 2010-2020-yillarda ham kafedraning bir qator o‘qituvchilari stajirovka o‘tab kelishdi. Jumladan, Sh.Choriyev 2016-yilda Hindiston, 2018-yil Latviyaning Latviya universitetida (top-267 talikka kiruvchi). 2020 yilda Liyepaya universitetida, 2022-yilda Turkiyaning Istanbul universitetida (QS 621-o‘rinda) stajirovkada bo‘ldi. Mazkur stajirovka davrida Mimar Sinan universiteti bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yildi. G.Saidboboyeva 2017-yilda Hindiston, Z.Saidboboyev 2006-yilda AQSH, 2022-yilda Estoniyaning Tartu universitetida stajirovkada bo‘lib qaytdi. 2024-yilda Z.Rahmonqulova, Sh.Choriyev, Z.Saidboboyev, G.Saidboboyevalar Turkiya stajirovkada bo‘lib qaytdilar.

Mazkur yillarda kafedra professor-o‘qituvchilarining sa’yi harakati natijasida Mimar Sinan, Inonu universitetlari bilan hamkorlik memorandumlari imzolangan.  2023-2024-yillarda Turkiyaning Marmara va Inonu universitetlari bilan Erasmus+ loyihasining KA131 / KA 171 yo‘nalishi bo‘yicha shartnoma imzolandi. Natijada loyiha doirasida kafedra professor-o‘qituvchilar Inonu universitetida stajirovkada bo‘ldilar.
Shu qatorda, “Arxivshunoslik va manbashunoslik” kafedrasi va Istanbul universiteti “Axborot va arxivshunoslik” kafedrasi  o‘rtasida Arxivshunoslik bakalavr yo‘nalishi o‘quv rejasini ishlab chiqish, o‘quv adabiyotlarini tayyorlash bo‘yicha o‘quv-metodik va ilmiy ishlar almashinuvi ham yo‘lga qo‘yilgan. 2024-yilda Z.B.Raxmonqulova, Sh.Sh.Choriyev, R.R.Duschanov, G.SH.Shaydullayeva, A.Y. Nazarovlar Istanbul universiteti ma’ruza o‘qib kelishdi.

Kafedraning o‘quv jarayoniga 2020-2021-o‘quv yilida 1 nafar, 2021-2022- yilda 7 nafar, 2022-2023-o‘quv yilida 7 nafar, 2023-2024-o‘quv yilida 15 nafar, 2024-2025-o‘quv yilida 11 nafar, 2025-2026-o‘quv yilida 7 nafar xorijiy mutaxassislar ma’ruza o‘qish uchun jalb etildi.  Dars jarayoniga jalb etilgan xorijiy mutaxassislarning 13 nafari QS reytingi bo‘yicha top-1000 talikka kiruvchi al-Farobiy nomidagi Qozog‘iston Milliy universiteti, Tomsk Davlat universiteti, Istanbul universiteti, Rossiya Davlat gumanitar universiteti, Marmara, Inonu universiteti kabi xorijiy OTMlarning professor-o‘qituvchilari hisoblanadi.